Wstecz
Biblioteka Eksperta
Artykuły dla osób zawodowo zajmujących się prawem.

Czym jest mediacja?

7 stycznia 2021

Spór sąsiedzki, spór o podział majątku, problemy na linii pracownik – pracodawca, problemy z dłużnikiem, kłopoty z wykonawcą, ustalenie kontaktów z dzieckiem, ustalenie alimentów – te i wiele innych spraw wcale nie musi trafić na drogę sądową. Rola mediacji nie wiedzieć, czemu pozostaje niedoceniana. Czy musimy od razy kierować pozew do sądu, aby uzyskać satysfakcjonujące nas rozstrzygnięcie? Oczywiście, że nie.
W sytuacjach spornych, występujących w różnych dziedzinach prawa, czy to prawa rodzinnego, prawa pracy, prawa cywilnego, prawa administracyjnego możemy zwrócić się o pomoc do mediatora, aby pomógł nam rozwiązać problem.

„Dobrze, ale gdy pójdę do sądu mam wyrok i mogę go wyegzekwować, więc co mi z mediacji?” Otóż, zawierając ugodę przed mediatorem, który jest wpisany na listę stałych mediatorów prowadzoną przy Sądach Okręgowych, mamy możliwość wysłać taka ugodę do zatwierdzenia przez sąd- ma ona wtedy moc ugody zawartej przed sądem i możemy na równi z wyrokiem egzekwować uzgodnienia poczynione w ugodzie zawartej przed mediatorem.

Mediacja niewątpliwie jest alternatywną formą rozwiązywania sporów, która ma kilka zalet i pewną przewagę nad postępowaniem sądowym. Po pierwsze aspekt finansowy- skierowanie sprawy do mediacji jest o wiele tańsze niż wytoczenie powództwa- ma to szczególne znaczenie w sprawach o roszczenia majątkowe( zapłata, podział majątku), nie ma konieczności angażowania w postępowanie profesjonalnych pełnomocników-, chociaż nie jest wykluczony udział profesjonalnego pełnomocnika w spotkaniach mediacyjnych. Prawnik w takich sytuacjach czuwa najczęściej nad aspektem prawnym danego zagadnienia. Nie ma konieczności powoływania biegłych sądowych- w związku, z czym odpadają niekiedy wysokie koszty opinii. 

Warto zaznaczyć, iż czas potrzebny na zainicjowanie samego postępowania mediacyjnego jest o wiele krótszy, niż zainicjowanie postępowania sądowego. Może się zdarzyć, że spotkanie mediacyjne odbędzie się już następnego dnia- wszystko zależy od stron i mediatora. Skoro niewymagane są opinie biegłych, nie ma konieczności przekładania kolejnych spotkań mediacyjnych na odległe terminy.

Co najważniejsze, to same strony postępowania mediacyjnego kreują treść ugody.Nie jest to postępowanie arbitralne tak jak w przypadku postępowania sądowego, gdzie rozstrzygnięcie wydawane jest przez sędziego, który przychyla się do racji jednej bądź drugiej strony. Rola mediatora sprowadza się do pomocy stronom konfliktu w negocjowaniu, dbałości o wyrażenie każdej ze stron swojego punktu widzenia, porządkowaniu sprawy, o której strony chcą rozmawiać. Zadaniem mediatora jest udzielenie pomocy stronom w znalezieniu satysfakcjonującego ich rozwiązania. W przeciwieństwie do postępowania sądowego, w postępowaniu mediacyjnym ostateczne porozumienie jest wypracowane przez strony konfliktu, a nie stanowi rozstrzygnięcia sędziego, z tych względów jest ono akceptowane i uznawane przez strony. 

Mediator prowadzący proces mediacji ułatwia stronom dojście do konsensusu poprzez tworzenie poufnej atmosfery, jest neutralny – nie narzuca swojego punktu widzenia i Mediacja opiera się następujących zasadach: dobrowolności, bezstronności, neutralności, poufności, akceptowalności i szacunku.

Udział w mediacji jest dobrowolny. Mediator obowiązany jest już przy pierwszym spotkaniu odebrać od stron zgodę na udział w mediacji. Co ważne, strony mogą na każdym etapie postępowania mediacyjnego wycofać się z niego?

Mediator jest zobowiązany do zachowania poufności, nie jest uprawniony do ujawnia osobom trzecim czy instytucjom państwowym tego, czego dowiedział się w trakcie trwania mediacji. Ta sama obowiązuje też strony postępowania mediacyjnego- powinny one wszelkie ustalenia poczynione podczas mediacji, wszelkie informacje, o których dowiedziały się w trakcie trwania mediacji zachować tylko i wyłącznie dla siebie. 

Mediator nie może opowiadać się za żadną ze stron. Uczestnicy mediacji mają równe prawa i są jednakowo traktowane. Mediator jest neutralny, co do przedmiotu sporu i znalezionych rozwiązań, kwestia jak rozwiązać spór należy wyłącznie do stron. Rola mediatora sprowadza się do skonkretyzowania postanowień ugody. Mediator nie może stronom narzucać rozwiązań-to same strony kreują treść ugody.

Coraz częściej zawierając różnego rodzaju umowy, czy to na linii przedsiębiorca-przedsiębiorca; przedsiębiorca- konsument, czy też zawierane pomiędzy osobami fizycznymi, stosuję się klauzulę mediacyjną, która stanowi podstawę na rozwiązanie sporu we wczesnym jego stadium.W razie zaistnienia sporu związanego z wykonywaniem lub obowiązywaniem umowy klauzula mediacyjna daje stronom szansę na podjęcie rozmów przed wstąpieniem na drogę postępowania sądowego.

Na mediację możemy udać się sami- jest to tzw. mediacja umowna, bądź może na nią skierować sąd-po wytoczeniu powództwa bądź też na późniejszym etapie postępowania. W obu przypadkach- czy to w przypadku mediacji umownej czy mediacji sądowej konieczna jest zgoda wszystkich stron konfliktu. Nie można przeprowadzić postępowania mediacyjnego, gdy którakolwiek ze stron sprzeciwia się temu.

W przypadku, kiedy staniemy się stroną konfliktu, warto rozważyć alternatywę dla postępowania sądowego. Może argumenty przedstawione w treści niniejszego artykułu, choć trochę przekonają Państwa do tego, że droga sądowa nie zawsze jest jedynym wyjściem.

Potrzebujesz innych informacji?
Szukaj
Artykuły tego autora