Wstecz
Poradnik Klienta
Informacje podane w przystępny sposób.

Co mi grozi za prowadzenie samochodu po alkoholu?

8 kwietnia 2021

Jednym z najbardziej aktualnych problemów o społecznym charakterze jest obecnie kwestia dotycząca prowadzenia samochodu i innych pojazdów mechanicznych po spożyciu alkoholu. Problematyka ta jest o tyle istotna, że liczba pijanych kierowców, mimo tego, że maleje z roku na rok, to w dalszym ciągu jest wysoka, a z uwagi na spowodowane wypadki życie i zdrowie traci spora liczba osób. Co grozi jednak kierowcy za prowadzenie samochodu po spożyciu alkoholu?

Stan nietrzeźwości a stan po użyciu alkoholu
Aby przejść do kar związanych z prowadzeniem samochodu po alkoholu, trzeba najpierw
krótko wspomnieć o dwóch pojęciach istotnych na gruncie prawa karnego – o stanie nietrzeźwości
oraz o stanie po użyciu alkoholu. Trzeba wskazać na art. 115 § 16 Kodeksu karnego, zgodnie z
którym stan nietrzeźwości w rozumieniu tego kodeksu zachodzi, gdy:
1) zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia
przekraczającego tę wartość lub
2) zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi
do stężenia przekraczającego tę wartość.
Drugie ze wspomnianych pojęć, czyli ,,stan po użyciu alkoholu” zawarte jest na gruncie
ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zgodnie z art. 46 ust. 2 tej
ustawy, stan po użyciu alkoholu zachodzi, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi
do:
1) stężenia we krwi od 0,2‰ do 0,5‰ alkoholu albo
2) obecności w wydychanym powietrzu od 0,1 mg do 0,25 mg alkoholu w 1 dm3.
Kwalifikacja danego czynu może być zatem zależna od tego, czy dana osoba znajdowała się w
stanie po użyciu alkoholu czy też w stanie nietrzeźwości. Oba te pojęcia są bardzo podobne i związane
są z innymi wartościami liczbowymi. W praktyce najczęściej do badania danej osoby i jej stanu
dochodzi za pomocą alkomatu, do którego wdmuchuje się powietrze (czynność tę przeprowadzają
zwykle funkcjonariusze Policji). Może dojść także do badania poziomu alkoholu we krwi, jeśli dana
osoba np. sprzeciwia się wykonania badania alkomatem albo kwestionuje wynik tego typu badania.
Z uwagi na wpływ alkoholu na organizm człowieka, ustawodawca zdecydował się na
speaalizowanie czynu prowadzenia samochodu albo innego pojazdu mechanicznego (np. motoru) pod
wpływem alkoholu. Alkohol wpływa bowiem na zdolność koncentracji człowieka, możliwość
podejmowania przez niego szybkich działań, wpływa na ogólną sprawność psychofizyczną człowieka,
a także hamuje pracę ośrodkowego układu nerwowego. Prowadzenie samochodu po spożyciu alkoholu
prowadzi do wielu wypadków, wobec czego jest to czyn karalny w polskim porządku prawnym.

Jakie są kary za prowadzenie samochodu po spożyciu alkoholu?
Kwestie dotyczące prowadzenia samochodu albo innego pojazdu mechanicznego po spożyciu
alkoholu uregulowane są na gruncie Kodeksu karnego oraz Kodeksu wykroczeń. Zgodnie z art. 87 §
1 Kodeksu wykroczeń, karze podlega ten, kto, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu lub
podobnie działającego środka, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym. Dodatkowo, tej samej karze podlega, kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod
wpływem podobnie działającego środka, prowadzi na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w
strefie ruchu inny pojazd niż określony wcześniej. Samo prowadzenie samochodu w stanie po użyciu alkoholu (bez spowodowania stłuczki czy też wypadku) jest już zatem karalne, jednakże jest to tylko wykroczenie. Wobec tego, sprawca takiego czynu podlega karze aresztu (od 5 do 30 dni) albo karze grzywny nie niższej niż 50 złotych (do 5000 zł). Dodatkowo, w razie popełnienia tego wykroczenia orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów (od 6 miesięcy do 3 lat). Nieco inaczej sprawa wygląda, kiedy dana osoba prowadzi pojazd w stanie nietrzeźwości. Według art. 178a § 1 Kodeksu karnego – kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega grzywnie (od 100 zł do 1 080 000 zł), karze ograniczenia wolności (od 1 miesiąca do 2 lat) albo pozbawienia wolności do lat 2.

Nieco inne zagrożenie jest przewidziane, kiedy sprawca wcześniej został już skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.
Wówczas sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Ponadto, sąd może
orzec zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju w razie skazania osoby uczestniczącej w
ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w szczególności jeżeli z
okoliczności popełnionego przestępstwa wynika, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę zagraża
bezpieczeństwu w komunikacji. Poza tym, obowiązkowo Sąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata,
zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie
popełnienia takiego przestępstwa był w stanie nietrzeźwości. Maksymalnie zakaz prowadzenia może
być dożywotni.

Wreszcie, jeśli kierowca będący pod wpływem alkoholu spowoduje katastrofę w ruchu
lądowym, sprowadzi bezpośrednie zagrożenie lub doprowadzi do wypadku, w którym inna osoba
odniesie obrażenia, kary ulegają dalszemu zaostrzeniu. Sprawca, który naruszając, chociażby
nieumyślnie, zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, powoduje
nieumyślnie wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała, podlega karze pozbawienia
wolności do lat 3. Jeśli zaś wśród ofiar będzie ofiara śmiertelna wypadku, to sprawca może być
pozbawiony wolności od 6 miesięcy do lat 8 (art. 177 § 2 Kodeksu karnego). Dodatkowo, kary
wobec sprawcy będącego w stanie nietrzeźwości są zaostrzone – sąd orzeka karę pozbawienia
wolności przewidzianą za przypisane sprawcy przestępstwo w wysokości od dolnej granicy
ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę. Wobec tego pijany sprawca śmiertelnego wypadku
drogowego może trafić do aresztu karnego nawet na 12 lat. Nadto, w razie skazania sąd może orzec
także np. obowiązek naprawienia, w całości albo w części, wyrządzonej przestępstwem szkody lub
zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 281).
Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
(t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2277 z późn. zm.).
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1444 z późn. zm.).

Potrzebujesz innych informacji?
Szukaj
Artykuły tego autora